Doçentlik İçin Hangi Q Seviyesinde Makale Gerekir?

22.323+ Başarılı Yayın — 22.11.2026 itibariyleWhatsApp · İletişim

📢 ÖNEMLİ BİLGİ: ekibimiz Danışmanlık olarak sunduğumuz makale yazımı, düzenleme, danışmanlık, veri analizi ve yayın desteği hizmetlerimiz ücretlidir. Profesyonel destek almak için lütfen bizimle iletişime geçin.

Kısa cevap: Doçentlik için Q seviyesi şartı tek ve sabit bir kural değildir; Üniversitelerarası Kurul (ÜAK) her temel alan için ayrı başvuru şartları yayımlar ve Q1–Q4 ayrımını bazı alanlarda puan farkı olarak kullanır. Bu nedenle başvuracağınız dönemin ve temel alanınızın güncel kriter tablosunu ÜAK’ın sitesinden okuyup yayınlarınızı ona göre planlamanız gerekir.

Doçentlik için Q seviyesi sorusu; özellikle fen, sağlık ve mühendislik alanlarındaki araştırmacıların en çok merak ettiği konudur. Çünkü aynı sayıda makale, dergilerin çeyrek dilimine göre farklı puan getirebilir. Bu rehberde Q seviyesinin ne anlama geldiğini, kriterlerin nereden okunacağını, derginizin dilimini nasıl doğrulayacağınızı ve gerçekçi bir yayın planını nasıl kuracağınızı anlatıyoruz. Doçentlik sürecinin genel çerçevesi için doçentlik ve profesörlük yayın rehberimize de göz atabilirsiniz.

Doçentlik için Q seviyesi ve dergi çeyrek dilimleri

Hazırlayan: Dergimakalesi Editör Ekibi · Son güncelleme: Ekim 2026

Özetle

  • Doçentlik başvuru şartlarını YÖK değil, ÜAK belirler ve her temel alan için ayrı tablo yayımlar.
  • Q1–Q4 bilgisi Clarivate Journal Citation Reports (JCR) kategorilerinden gelir.
  • Bazı alanlarda Q dilimi puanı değiştirir, bazı alanlarda ise yalnızca dizin türüne bakılır.
  • Başvurudan önce her makalenin dizin ve dilim kanıtını yayın yılına göre kaydedin.

Q seviyesi (çeyrek dilim) tam olarak ne demek?

Q seviyesi, bir derginin kendi konu kategorisindeki dergiler arasındaki sırasını dört eşit dilime ayıran bir göstergedir. Clarivate, Journal Citation Reports içinde dergileri her kategori için etki faktörüne (JIF) göre sıralar. Ardından listeyi dörde böler: ilk dörtte bir Q1, ikinci dörtte bir Q2, üçüncüsü Q3, sonuncusu ise Q4 olur.

Burada iki ayrıntı önemlidir. Birincisi, dilim derginin kendisine değil, dergi ile kategori ikilisine aittir. Örneğin bir dergi bir kategoride Q1, başka bir kategoride Q2 olabilir. İkincisi, dilimler her yıl yeni JCR sürümüyle yeniden hesaplanır. Dolayısıyla geçen yıl Q2 olan bir dergi bu yıl Q1 ya da Q3 olabilir.

Dilim Kategorideki yeri Pratik anlamı
Q1 İlk %25 Kategorinin en çok atıf alan dergileri
Q2 %25–%50 arası Güçlü, yerleşik dergiler
Q3 %50–%75 arası Orta sıradaki dergiler
Q4 Son %25 Kategorinin alt dilimindeki dergiler

Ayrıca Scopus tabanlı SJR sisteminde de Q1–Q4 ifadesi kullanılır. Ancak SJR dilimleri farklı bir yöntemle hesaplanır. Bu yüzden kriter metninde hangi kaynağın kastedildiğine dikkat etmek gerekir.

Doçentlik için Q seviyesi kuralını kim belirliyor?

Doçentlik başvuru şartlarını Yükseköğretim Kurulu değil, Üniversitelerarası Kurul (ÜAK) belirler. ÜAK; sağlık, fen, mühendislik, sosyal, beşerî bilimler ve diğer temel alanlar için ayrı kriter tabloları yayımlar. Başvurular yılda iki dönem halinde alınır ve kriterler zaman zaman güncellenir.

Bu nedenle internette dolaşan “YÖK puan tablosu” türü listelere güvenmeyin. Özellikle kesin puan aralıkları veren, kaynak göstermeyen tablolar çoğu zaman eski ya da tahminidir. Bunun yerine şu sırayı izleyin:

  1. ÜAK sitesinde başvuracağınız döneme ait doçentlik başvuru şartları sayfasını açın.
  2. Kendi temel alanınızın tablosunu indirin.
  3. “Uluslararası makale” maddelerinde Q1–Q4 ayrımı yapılıp yapılmadığını kontrol edin.
  4. Başlıca yazar, zorunlu madde ve asgari puan şartlarını ayrı ayrı not alın.

Kriter tablosu başvuru döneminden önce değişebilir. Planınızı her dönem başında güncel ÜAK metniyle yeniden karşılaştırın.

Hangi alanlarda doçentlik için Q seviyesi daha belirleyici?

Genel bir eğilim olarak, Web of Science dizinlerinin yaygın kullanıldığı fen, sağlık ve mühendislik alanlarında Q dilimi puanı doğrudan etkileyebilir. Öte yandan sosyal ve beşerî bilimlerde ölçüt çoğu zaman dizin türüdür; yani SSCI, AHCI, Scopus veya ESCI gibi kapsamlar ayrı maddelerde değerlendirilir.

Yine de bu yalnızca bir eğilimdir. Örneğin bazı alanlarda Q1 ve Q2 makaleler için ayrı puan satırı bulunurken, bazılarında bütün SCI-Expanded makaleleri tek satırda toplanır. Dolayısıyla bu sorunun cevabı, kendi alan tablonuzdaki satırların nasıl yazıldığına bağlıdır.

Bunun yanı sıra ESCI’nin durumu da değişkendir. Clarivate, 2024 JCR sürümünden itibaren ESCI ve AHCI dergilerine de etki faktörü ve kategori sıralaması vermeye başladı. Ancak bir ÜAK tablosunun ESCI dergisini hangi madde altında saydığı, o alanın metnine bağlıdır.

Derginizin Q dilimini nasıl doğrularsınız?

Derginin kendi web sitesinde yazan “Q1 dergi” ifadesi tek başına yeterli kanıt değildir. Çünkü dergiler bazen eski yılın dilimini, bazen de farklı bir kaynağın sonucunu öne çıkarır. Bu yüzden doğrulamayı birincil kaynaklardan yapın:

  • Dizin kapsamı: Derginin SCI-Expanded, SSCI, AHCI veya ESCI kapsamında olduğunu Clarivate Master Journal List üzerinden kontrol edin.
  • Q dilimi: Kategori sırasını ve dilimi Journal Citation Reports üzerinden görün; kurumunuzun erişimi gerekebilir.
  • Scopus kapsamı: Scopus’ta indekslenme durumunu Scopus Sources sayfasından doğrulayın.
  • Ulusal dergiler: TR Dizin kapsamındaki dergileri ULAKBİM TR Dizin üzerinden kontrol edin.

Ayrıca her makaleniz için yayın yılını, derginin o yılki kategorisini ve dilimini gösteren ekran görüntüsünü veya PDF çıktısını saklayın. Böylece başvuru dosyasını hazırlarken eksik kanıtla uğraşmazsınız. Kanıtları tek bir klasörde, yayın sırasına göre adlandırarak tutmak da jüri incelemesi sırasında gelebilecek sorulara hızlı yanıt vermenizi sağlar. Özellikle dilimi yıldan yıla değişen dergilerde bu kayıt, sonradan doğru bilgiye ulaşmanın en kolay yoludur.

Doçentlik için Q seviyesi planlamasında yazar sırası neden önemli?

Q dilimi kadar yazar konumu da puanı etkiler. ÜAK tablolarında genellikle “başlıca yazar” tanımı ve çok yazarlı yayınlarda puanın nasıl paylaştırılacağı ayrıca açıklanır. Örneğin bazı zorunlu maddeler yalnızca başlıca yazar olunan yayınlarla karşılanabilir.

Bu nedenle çok yazarlı projelerde katkı payını ve yazar sırasını en baştan konuşun. Özellikle doktora sonrası ilk yıllarda, yalnızca ortak yazar olduğunuz makalelerle zorunlu maddeleri tamamlamak zorlaşabilir. Ayrıca sorumlu yazar (corresponding author) ile başlıca yazar kavramlarının her alanda aynı anlama gelmediğini unutmayın. Başlıca yazar tanımını kendi alan tablonuzdan okuyup her yayının bu tanıma uyup uymadığını listeleyin.

Gerçekçi bir doçentlik yayın planı nasıl kurulur?

İyi bir plan, eksik maddeleri tespit etmekle başlar. Sonra her makale için hedef dergiyi, olası dilimini ve yaklaşık takvimi belirlersiniz. Aşağıdaki adımlar çoğu alanda işe yarar:

  1. Mevcut yayınlarınızı sınıflandırın: Her makalenin dizinini, dilimini ve yazar konumunu tabloya yazın.
  2. Eksik maddeleri bulun: Asgari puan, zorunlu madde ve başlıca yazar şartlarından hangisinin eksik olduğunu görün.
  3. Dergi listesi çıkarın: Kapsamı uygun ve dilimi hedefinize yakın üç dört dergi seçin.
  4. Takvimi geriye doğru kurun: Hakem süreci aylar sürebilir; bu yüzden başvuru döneminden geriye doğru planlayın.
  5. Kaliteyi önceliklendirin: Yöntemi zayıf bir çalışmayı yüksek dilimli dergiye göndermek, zaman kaybına yol açabilir.
  6. Yedek planı hazırlayın: Ret kararında hemen gönderebileceğiniz ikinci dergiyi önceden belirleyin.

Bunun yanında uzun soluklu bir kariyer bakışı da faydalıdır. Yayın, atıf ve proje dengesini anlatan akademik kariyer için makale yayını rehberimiz bu planı tamamlar.

Doçentlik için Q seviyesi hesabında hangi hatalar yapılır?

Başvuru dosyalarında en sık görülen sorunlar teknik ayrıntılardan doğar. Örneğin dilim yanlış yıla göre yazılır, ya da dergi başvuru tarihinde kapsam dışı kalmıştır. Aşağıdaki tablo bu hataları ve önerilen çözümleri özetler.

Hata Neden sorun? Çözüm
Derginin kendi beyanına güvenmek Eski veya farklı kaynaklı dilim olabilir JCR ve MJL ile doğrulayın
Yanlış yılın dilimini yazmak Kriterler belirli bir yılı esas alabilir Alan metnindeki kuralı uygulayın
Yırtıcı dergiye göndermek Yayın sayılmayabilir, emek boşa gider Think. Check. Submit. ile kontrol edin
Başlıca yazar şartını atlamak Zorunlu madde karşılanmaz Yazar sırasını baştan planlayın
Son döneme sıkışmak Hakem süreci gecikebilir Takvimi geriye doğru kurun

Ayrıca yayın ücreti isteyen dergilerde ekstra dikkatli olun. Hızlı kabul vaat eden, hakem sürecini birkaç güne indiren ya da editör kurulunu doğrulanamayan kişilerle dolduran dergiler risklidir. Şüphe duyduğunuzda Think. Check. Submit. kontrol listesini ve COPE yayın etiği ilkelerini kullanın.

Başvuru öncesi kontrol listesi

Dosyanızı göndermeden önce aşağıdaki maddeleri tek tek işaretleyin:

  • Başvuru dönemine ait ÜAK kriter tablosunu indirdim.
  • Her makalenin dizin ve Q dilimi kanıtını yayın yılına göre kaydettim.
  • Başlıca yazar olduğum yayınları ayrı listeledim.
  • Zorunlu maddelerin hepsini en az bir yayınla eşleştirdim.
  • Asgari puanı, yalnızca kabul almış ve yayımlanmış çalışmalarla hesapladım.
  • Danışmanım veya deneyimli bir meslektaşım dosyayı okudu.

Bu kontrol listesi, dilim hesabının yanı sıra dosyanın bütününü gözden geçirmenize yardım eder. Zorunlu yayın türlerinin ayrıntıları için doçentlik yayın şartları yazımız faydalı olacaktır.

Bu süreçte nasıl destek oluyoruz?

Ekibimiz dergi seçimi, dil ve biçim düzenlemesi, istatistik desteği ve hakem yanıtlarının hazırlanmasında yanınızda olur. Makaleniz hazır olduğunda dergiye gönderilmeye hazır bir editöre ön yazı da teslim edilir. Ayrıca dergi sistemine yükleme sırasında zorlanırsanız gönderimi adım adım birlikte yaparız. Bize işini emanet eden birinin aklı artık bu işte kalmıyor; her adımı kontrol ediyoruz. Yalnızca kendi dergi hesabınıza giriş, imza ya da kişisel bilgi gerektiren adımlar size kalır. Kabul kararını ise her zaman derginin editörü ve hakemleri verir. Kapsam ve takvim, bütçenize göre birlikte belirlenir.

Sık sorulan sorular

Doçentlik için Q seviyesi şartı bütün alanlarda aynı mı?

Hayır. ÜAK her temel alan için ayrı tablo yayımlar. Bazı alanlarda Q1–Q4 ayrımı puanı değiştirirken, bazı alanlarda yalnızca dizin türüne bakılır.

Q1 makale olmadan doçent olunabilir mi?

Pek çok alanda kriterler yalnızca Q1 makaleyle sınırlı değildir; asgari puan farklı yayın türleriyle tamamlanabilir. Ancak kendi alan tablonuzda Q1 veya Q2 için ayrı bir zorunlu madde olup olmadığını mutlaka kontrol edin.

Derginin Q dilimi hangi yıla göre değerlendirilir?

Bu kural alan metnine göre değişebilir. Bu nedenle tablonun açıklama bölümünü okuyun ve makalenin yayımlandığı yıla ait JCR kaydını saklayın.

ESCI dergileri doçentlikte nasıl sayılır?

ESCI dergileri 2024’ten beri JCR’de etki faktörü alıyor. Yine de doçentlikte hangi madde altında sayılacakları, temel alanın kriter metnine bağlıdır.

Yayın ücreti alan dergiler doçentlikte geçerli mi?

Açık erişim ücreti (APC) alan pek çok saygın dergi vardır ve ücret tek başına sorun değildir. Önemli olan derginin dizin kapsamının doğrulanabilir olması ve hakem sürecinin gerçekten işlemesidir.

📞 Hemen Uzman Ekibimize Danışın

Doçentlik başvurunuz için Q1-Q2 dergi seçimi, makale hazırlığı veya yayın süreci ile ilgili her türlü soru için bize ulaşın. Lisansüstü eğitimli uzman ekibimizle yanınızdayız.

🛡️

ekibimiz Güvencesi

İşleriniz Ankara merkez ofisimizde, uzman ekibimiz tarafından yürütülmektedir. Çalışmalarınız gizlilik ilkesiyle ele alınır.

📊 Yayın Sürecinde Danışmanlık

📊 Yayın Sürecinde Danışmanlık | 📞 0 (312) 276 75 93

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir