Google Scholar Profili Nasıl Oluşturulur? h-İndeks Nedir, Nasıl Hesaplanır?

Google Scholar profili nedir, neden açılmalı?

Google Scholar profili, yayınlarınızı tek sayfada toplayan, her yayının aldığı atıfları otomatik sayan ve bu sayılardan toplam atıf, h-indeks ve i10-indeks değerlerini hesaplayan ücretsiz bir akademik kimlik sayfasıdır. Profil, adınız arandığında Scholar sonuçlarında görünebilir; böylece bir editör, proje değerlendiricisi ya da iş birliği düşünen bir meslektaşınız çalışmalarınızın tamamını tek bağlantıdan inceleyebilir.

Profili olmayan bir araştırmacının yayınları yine Google Scholar’da yer alır; ancak bu yayınlar dağınık durur, adı farklı yazılmış kayıtlar (ör. “Yılmaz, A.”, “A. Yilmaz”, “Ayşe Yılmaz”) birbirine bağlanmaz ve atıf sayılarınızı kimse bir arada göremez. Profil açmak bu dağınıklığı giderir. Ayrıca yeni bir atıf geldiğinde e-posta uyarısı alabilir, alanınızdaki yeni yayınları takip edebilirsiniz.

Profil açmanın üç pratik faydası öne çıkar:

• Görünürlük: Kurum e-postanızla doğrulanmış, herkese açık bir profil, adınızla yapılan aramalarda güvenilir bir giriş noktası olur.
• Takip: Hangi makalenizin kimler tarafından alıntılandığını görmek, bir sonraki çalışmanın konusunu ve hedef dergisini seçerken somut veri sağlar.
• Başvuru dosyaları: Proje, kadro ya da ödül başvurularında yayın listesini ve atıf özetini tek bağlantıyla paylaşabilirsiniz. Yine de resmî başvurularda hangi veritabanının esas alındığını mutlaka ilgili kurumun güncel metninden kontrol edin.

Google Scholar profili adım adım nasıl oluşturulur?

Kısa cevap: scholar.google.com adresine Google hesabınızla girip “Profilim” bağlantısını tıklayın, bilgilerinizi doldurun, size ait yayınları seçin ve profili herkese açık yapın. Bütün süreç genellikle yarım saatten kısa sürer; uzun bir yayın geçmişiniz varsa listeyi ayıklamak biraz daha zaman alır. Adımlar şöyledir:

1. Google hesabıyla giriş yapın: Kişisel bir Gmail hesabı kullanmanız önerilir. Kurum e-postasına bağlı bir Google hesabı açarsanız, kurumdan ayrıldığınızda profile erişiminizi kaybedebilirsiniz; kurum e-postasını ise yalnızca doğrulama için ekleyin.
2. “Profilim” formunu doldurun: Ad-soyad (yayınlarda kullandığınız biçimde), bağlı olduğunuz kurum ve unvan, doğrulama için kurum e-posta adresi, ilgi alanları ve varsa kişisel/kurumsal web sayfanız. İlgi alanlarını kısa ve standart terimlerle yazın (ör. “sağlık yönetimi”, “yapısal eşitlik modeli”); bu terimler tıklanabilir etiketlere dönüşür ve aynı alanı yazan araştırmacılarla sizi bir araya getirir.
3. Yayınlarınızı seçin: Google, adınıza benzeyen yayın gruplarını listeler. Yalnızca gerçekten size ait olanları işaretleyin. Aynı adı taşıyan başka bir araştırmacının makalelerini eklemek, ileride fark edildiğinde güvenilirliğinizi zedeler.
4. Güncelleme tercihini belirleyin: Google iki seçenek sunar: listeyi otomatik güncellemek ya da önerilen yeni yayınları onayınıza e-postayla göndermek. Adınız yaygınsa ikinci seçenek daha güvenlidir, çünkü yanlış eşleşmeler profile kendiliğinden girmez.
5. Profili herkese açık yapın ve e-postayı doğrulayın: Herkese açık olmayan profil yalnızca size görünür. Kurum adresinize gelen doğrulama bağlantısını tıkladığınızda profilinizde “… adresinde doğrulanmış e-posta” ibaresi çıkar.
6. Son dokunuşlar: Fotoğraf ekleyin, ortak yazarlarınızı “Ortak yazarlar” bölümüne ekleyin ve yeni atıflar için uyarı oluşturun.

Türkçe yayınlarda en sık karşılaşılan sorun, Türkçe karakterlerin farklı yazılmasıdır. “Çelik” bazı veritabanlarında “Celik”, “Öztürk” ise “Ozturk” olarak geçebilir. Profili kurarken ikinci bir aramayla Türkçe karaktersiz yazımı da tarayın ve eksik kalan yayınları ekleyin.

Profildeki yanlış ve kopya yayınlar nasıl düzeltilir?

Profil temizliği, Google Scholar’ın kendi başına çözemediği hataları sizin elle düzeltmenizdir. Yapılması gereken iş genelde üç başlıkta toplanır: kopyaları birleştirmek, size ait olmayan kayıtları silmek ve eksik yayınları eklemek. Bu işlemler atıf sayılarınızı yapay olarak şişirmez; tersine, sayıları gerçeğe yaklaştırır.

Elle eklenen yayınlarda dikkatli olun: Google Scholar, manuel kaydın atıflarını ancak aynı yayını kendi dizininde de bulabildiğinde eşleştirir. Makaleniz dizinde hiç görünmüyorsa sorun çoğu zaman derginin web sayfasındadır. Google Scholar’ın yayıncılara yönelik dahil etme kılavuzu, her makalenin ayrı bir sayfada yer almasını, tam metnin ya da en azından özetin girişsiz görünmesini ve künye bilgisinin citation_title, citation_author gibi meta etiketlerle verilmesini önerir. DergiPark üzerindeki dergilerin çoğu bu yapıyı kullanır; bağımsız web sitesi olan dergilerde ise eksik kalabilir.

h-indeks nedir ve nasıl hesaplanır?

h-indeks, fizikçi Jorge E. Hirsch’in 2005’te önerdiği bir ölçüttür: bir araştırmacının en az h kez atıf almış h yayını varsa h-indeksi h’dir. Örneğin h-indeksi 5 olan birinin en az 5 atıf almış en az 5 yayını vardır, ancak en az 6 atıf almış 6 yayını yoktur. Ölçütün amacı, tek bir çok atıflı makalenin ya da çok sayıda hiç atıf almamış yayının tabloyu çarpıtmasını sınırlamaktır.

Hesap için yayınlarınızı atıf sayısına göre büyükten küçüğe sıralayın ve her yayının sıra numarasını atıf sayısıyla karşılaştırın. Atıf sayısının sıra numarasına eşit ya da ondan büyük olduğu son satır h-indeksinizi verir. Aşağıdaki tabloda sekiz yayını olan varsayımsal bir araştırmacı üzerinden üç ölçütü birlikte hesaplıyoruz:

Bu örnekte sonuçlar şöyledir:

• h-indeks = 5: Beşinci sıradaki yayının 6 atıfı var (6 ≥ 5), altıncı sıradakinin ise 5 atıfı var (5 < 6).
• i10-indeks = 3: En az 10 atıf almış yayın sayısıdır. Bu ölçüt Google Scholar’a özgüdür; Scopus ve Web of Science’ta gösterilmez.
• g-indeks = 8: Leo Egghe’nin 2006’da önerdiği bu ölçütte, en çok atıf alan g yayının toplam atıfı en az g² olmalıdır. Örnekteki sekiz yayının toplamı 78’dir ve 78 ≥ 64 olduğu için g, yayın sayısının sınırı olan 8’e ulaşır. g-indeks, çok atıflı birkaç makaleye h-indeksten daha fazla ağırlık verir.

Google Scholar profili bu değerleri iki sütunda gösterir: “Tümü” sütunu bütün yayın geçmişinizi, diğer sütun ise yalnızca son beş yılda gelen atıfları hesaba katar. Son beş yıl sütunu, güncel etkinliğinizi gösterdiği için genç araştırmacılar açısından daha anlamlı olabilir.

h-indeksim neden Google Scholar, Scopus ve WoS’ta farklı?

Çünkü üç kaynak farklı belgeleri tarar. h-indeks bir kişinin değil, bir veritabanının o kişi hakkında bildiklerinin ölçüsüdür. Google Scholar; dergi makalelerinin yanında tezleri, kitapları, kongre bildirilerini, ön baskıları ve kurumsal arşivleri de dizinler. Scopus ve Web of Science ise seçim kurullarının değerlendirdiği dergi ve kaynaklarla sınırlıdır. Bu yüzden aynı araştırmacının Google Scholar h-indeksi çoğu zaman diğer ikisinden yüksek çıkar.

Başvuru yaparken hangi veritabanının esas alındığına bakın. Örneğin doçentlik başvurularında Üniversitelerarası Kurul’un (ÜAK) alan tablolarında atıflar, atıf yapılan kaynağın türüne göre ayrı puanlanır; bu tablolar dönem dönem güncellendiği için başvuru öncesinde ÜAK’ın güncel metnini okumak gerekir. Kurum içi akademik teşvik ya da kadro ilanlarında da çoğu zaman Web of Science veya Scopus verisi istenir. Google Scholar değerleri bu durumlarda tamamlayıcı bilgidir.

h-indeks neyi göstermez?

h-indeks yararlı bir özet sayıdır ama bir araştırmacının niteliğini tek başına anlatmaz. Bibliyometri literatüründe ve araştırma değerlendirmesi üzerine yazılmış bildirgelerde (ör. 2012 tarihli San Francisco Araştırma Değerlendirmesi Bildirgesi, DORA ve 2015 tarihli Leiden Manifestosu) vurgulanan başlıca sınırlılıklar şunlardır:

• Alan farkı: Atıf alışkanlıkları alandan alana çok değişir. Tıp ya da moleküler biyolojide sık ve çok yazarlı yayın yapılırken, matematik, hukuk ya da tarih gibi alanlarda yayın ve atıf temposu daha düşüktür. Farklı alanlardan iki araştırmacının h-indeksini karşılaştırmak yanıltıcıdır.
• Kariyer süresi: h-indeks hiç azalmaz ve zamanla birikir. Uzun süredir yayın yapan biri, artık aktif olmasa bile yüksek değerini korur.
• Yazar sırası ve katkı: Ölçüt, makaledeki katkı payınızı ayırt etmez. Kalabalık yazar listelerinde son sırada yer almak ile tek yazarlı bir makale aynı şekilde sayılır.
• Öz atıf ve atıf kümeleri: Kendi çalışmalarına ya da belirli bir grubun birbirine aşırı atıf yapması değeri şişirebilir. Google Scholar bunları ayırmadığı için öz atıf oranını kendiniz kontrol etmelisiniz.
• Yeni yayınlar: Atıf toplamak zaman alır. Geçen yıl çıkmış güçlü bir makale h-indekse henüz yansımamış olabilir.

Bu nedenle profilinizi tanıtırken sayının yanına bağlam ekleyin: en önemli üç çalışmanızı, alanınızdaki yerlerini ve hangi soruya yanıt verdiklerini kısa cümlelerle anlatmak, çıplak bir h-indeksten çok daha fazla bilgi verir.

Profil görünürlüğü etik yollarla nasıl artırılır?

Görünürlüğü artırmanın kalıcı yolu, makalelerin bulunmasını ve okunmasını kolaylaştırmaktır; atıf sayısını doğrudan “artırmaya” çalışmak değil. Uygulamada işe yarayan adımlar şunlardır:

1. Başlık ve özeti aranabilir yazın: Okurun arama kutusuna yazacağı terimleri başlıkta ve özetin ilk cümlelerinde kullanın. Bunun için anahtar kelime seçimi ve görünürlük taktikleri rehberimize göz atabilirsiniz.
2. Yasal tam metin erişimi sağlayın: Derginin telif ve arşivleme politikası izin veriyorsa kabul edilmiş yazar sürümünü kurum arşivine ya da açık bir depoya yükleyin. İzin durumunu derginin politika sayfasından kontrol edin.
3. Künye tutarlılığı: Bütün yayınlarda adınızı ve kurumunuzu aynı biçimde yazın. Bu, profil eşleşmesini ve diğer veritabanlarındaki yazar kimliğinizi doğrudan etkiler.
4. Doğru dergiyi seçin: Okur kitlesi çalışmanızla örtüşen bir dergi, yalnızca yüksek etki değerine sahip ama ilgisiz bir dergiden çoğu zaman daha fazla okuma ve atıf getirir. Atıf getiren unsurları makalenin etkisini artırmanın 7 yolu ve en çok atıf alan makalelerin ortak özellikleri yazılarımızda ayrıntılı ele aldık.
5. Profili güncel tutun: Yılda en az birkaç kez yeni yayınları onaylayın, kopyaları birleştirin ve ilgi alanlarınızı gözden geçirin.

Danışmanlık sürecinde en sık karşılaştığımız durum, birkaç yıllık yayın geçmişi olan araştırmacıların profilinde aynı makalenin hem kongre özetinin hem dergi sürümünün ayrı kayıtlar olarak durması ya da Türkçe karakter farkı nedeniyle bazı yayınların hiç eşleşmemesidir. Bu düzeltmeler atıf sayısını “artırmaz”; yalnızca zaten var olan atıfların doğru yayında toplanmasını sağlar.

Sık sorulan sorular

Kaynaklar

• Hirsch, J. E. (2005). An index to quantify an individual’s scientific research output. PNAS, 102(46), 16569–16572.
• Egghe, L. (2006). Theory and practise of the g-index. Scientometrics, 69(1), 131–152.
• Hicks, D. vd. (2015). Bibliometrics: The Leiden Manifesto for research metrics. Nature, 520, 429–431.
• San Francisco Declaration on Research Assessment (DORA)
• Google Scholar Yardım: Profiller
• Google Scholar Dahil Etme Kılavuzu (yayıncılar için)
• Üniversitelerarası Kurul (ÜAK) Doçentlik Başvuru Şartları

İlgili rehberler: Anahtar kelime seçimi · Atıf stratejileri · En çok atıf alan makale