SCI ve SSCI Dergilerde Etki Faktörü Nasıl Okunur? JIF, Q Dilimi ve JCI

22.323+ Başarılı Yayın — 22.11.2026 itibariyleWhatsApp · İletişim

🟢 Sorularınız için WhatsApp veya telefonla ulaşabilirsiniz — SCI/SSCI sürecinizde hemen size yardımcı olabiliriz!

Etki faktörü nasıl okunur: JCR'de JIF, Q dilimi ve JCI değerlerini yorumlama rehberi

📢 ÖNEMLİ BİLGİ: ekibimiz Danışmanlık olarak sunduğumuz yayın sürecinde danışmanlık, dil/format düzenleme ve veri analizi desteği hizmetlerimiz ücretlidir. Profesyonel destek almak için lütfen bizimle iletişime geçin.

Kısa cevap: Etki faktörü (Journal Impact Factor, JIF), Clarivate’in Journal Citation Reports (JCR) veri tabanında yayımlanan ve bir derginin son iki yılda yayımladığı makalelerin bir yıl içinde ortalama kaç atıf aldığını gösteren dergi düzeyinde bir ölçüttür. Etki faktörü nasıl okunur sorusunun özü şudur: sayıyı tek başına değil, derginin kendi kategorisindeki sırası, Q dilimi ve yüzdelik değeriyle birlikte yorumlamak gerekir. Örneğin matematikte 2,0 yüksek bir değer olabilirken, hücre biyolojisinde aynı değer ortalamanın altında kalabilir.

Bu yazı SCI ve SSCI dergi listelerinin kendisini değil, JCR’de gördüğünüz değerlerin nasıl yorumlanacağını anlatıyor. Dizinlerin farkları ve güncel listelerin nasıl kullanılacağı için SCI, SCIE, SSCI ve AHCI dergi listeleri rehberimize bakabilirsiniz.

Hazırlayan: Dergimakalesi Editör Ekibi · Son güncelleme: Kasım 2026

Özetle

  • JIF, son iki yılın yayınlarına bu yıl yapılan atıfların, o iki yılda yayımlanan atıf alabilir yayın sayısına bölünmesiyle bulunur.
  • Etki faktörünü farklı alanlar arasında karşılaştırmayın; Q dilimi ve JIF yüzdeliği alan içi konumu gösterir.
  • JCI alan farklılıklarını normalleştirir; 1,0 dünya ortalaması anlamına gelir.
  • Clarivate dışında verilen “impact factor” adlı değerler JCR etki faktörü değildir; dergi iddialarını Master Journal List ve JCR’den doğrulayın.

Etki faktörü nedir ve nasıl hesaplanır?

Etki faktörü, bir derginin belirli bir yıldaki atıf performansını özetleyen oranı ifade eder. Bununla birlikte hesaplama mantığı basittir. Örneğin 2025 yılı JIF değeri için pay, 2025 yılında derginin 2023 ve 2024’te yayımladığı tüm içeriklere yapılan atıfların toplamıdır. Payda ise derginin 2023 ve 2024’te yayımladığı “atıf alabilir” yayınların, yani araştırma makaleleri ile derlemelerin sayısıdır.

Bileşen Ne anlama gelir? Örnek
Pay Hesap yılında, önceki iki yılın yayınlarına yapılan atıflar 2025’te 2023–2024 yayınlarına 600 atıf
Payda Önceki iki yılda yayımlanan araştırma makalesi ve derleme sayısı 2023–2024’te 200 makale ve derleme
Sonuç Ortalama atıf oranı 600 / 200 = 3,0

Tablodaki sayılar yalnızca hesap mantığını göstermek için verilmiştir. Burada bilinmesi gereken önemli bir ayrıntı vardır: editöre mektup veya editoryal gibi içeriklere yapılan atıflar paya dahil olabilir, ancak bu içerikler paydada sayılmaz. Bu nedenle JIF bir ortalamadır ve dergideki tek bir makalenin kaç atıf aldığını göstermez. Üstelik atıf dağılımı genellikle çarpıktır; birkaç çok atıf alan makale ortalamayı yukarı çekebilir.

Öte yandan JCR her yıl, çoğunlukla yaz başında, bir önceki yılın atıf verileriyle güncellenir. Güncel sürümlerde JIF değeri tek ondalık basamakla gösterilir. Ayrıca bu sürümlerde Web of Science Core Collection’daki tüm dergiler, yani ESCI ve AHCI dergileri de dahil olmak üzere, JIF alabilmektedir.

Önemli: Bir derginin JIF değerinin olması, onun SCIE veya SSCI kapsamında olduğu anlamına gelmez. ESCI dergileri de JIF alabilir. Derginin hangi dizinde olduğunu her zaman Master Journal List üzerinden ayrıca kontrol edin.

JCR’de etki faktörü nasıl okunur?

JCR’de bir dergi sayfasını açtığınızda birden fazla değer görürsünüz. Etki faktörünü doğru okumak için bu değerleri birlikte ele almak gerekir. Aşağıdaki tablo, dergi profilinde en sık karşılaşılan göstergeleri ve yorumlarını özetler:

Gösterge Ne ölçer? Nasıl yorumlanır?
Journal Impact Factor (JIF) Son iki yılın yayınlarına ortalama atıf Yalnızca aynı kategorideki dergilerle karşılaştırılır
JIF Quartile (Q1–Q4) Kategorideki sıralamanın çeyreklik dilimi Q1 en üst %25’lik dilimdir
JIF Percentile Kategorideki yüzdelik konum Yüksek yüzdelik, alan içinde üst sırayı gösterir
5 yıllık JIF Beş yıllık pencerede ortalama atıf Atıfların geç geldiği alanlarda daha dengelidir
JIF (öz atıflar hariç) Derginin kendine yaptığı atıflar çıkarıldığında JIF Ana JIF’ten çok farklıysa öz atıf yoğunluğu yüksektir
Journal Citation Indicator (JCI) Alan, yayın türü ve yıla göre normalleştirilmiş etki 1,0 dünya ortalamasıdır; 1,5 ortalamanın %50 üstü
Cited half-life Atıfların yaş ortancası Uzun süre atıf alan klasik çalışmaların göstergesi

Kısacası etki faktörü nasıl okunur sorusunda pratik okuma sırası şöyledir: önce derginin hangi kategoride yer aldığını görün. Ardından o kategorideki sırasına ve Q dilimine bakın. Son olarak JIF değerini, 5 yıllık JIF’i ve öz atıf hariç değeri karşılaştırarak derginin istikrarını değerlendirin.

Q dilimi ve yüzdelikle etki faktörü nasıl okunur?

Q dilimi, derginin JCR kategorisindeki dergiler arasında JIF’e göre sıralandığında hangi çeyrekte yer aldığını gösterir. Bir kategoride 100 dergi varsa ilk 25 dergi Q1, sonraki 25 dergi Q2 olarak sınıflanır. Benzer şekilde JIF yüzdeliği de aynı bilgiyi daha ayrıntılı verir. Örneğin yüzde 90’lık bir dergi, kategorisindeki dergilerin yaklaşık yüzde 90’ından daha yüksek JIF’e sahiptir.

Burada iki noktaya dikkat etmek gerekir:

  1. Bir dergi birden fazla kategoride olabilir. Aynı dergi bir kategoride Q1, diğerinde Q2 görünebilir. Kurumunuzun veya değerlendirme kurulunuzun hangi kategoriyi ya da en iyi dilimi esas aldığını önceden öğrenin.
  2. Q dilimi her yıl değişebilir. Makalenizin yayımlandığı yıl ile değerlendirmeye esas alınan JCR yılı farklı olabilir. Bu nedenle başvuru belgelerinde hangi JCR yılının kullanılacağını yönetmelik veya ilan metninden kontrol edin.

Ayrıca Scopus tabanlı Q dilimleri (SJR’ye göre hesaplanan dilimler) ile JCR Q dilimleri aynı şey değildir. Bir dergi Scopus’ta Q1, JCR’de Q2 olabilir. Scopus tarafındaki değerleri nasıl okuyacağınızı Scopus dergi sorgulama ve CiteScore rehberimizde ayrıntılı anlattık.

Etki faktörü hangi durumlarda yanıltıcı olabilir?

Daha önce belirttiğimiz gibi etki faktörü dergi düzeyinde bir ortalamadır; bu yüzden bazı kullanımları yanıltıcıdır. Araştırma değerlendirmesine ilişkin uluslararası DORA bildirgesi de dergi ölçütlerinin tek tek makalelerin veya araştırmacıların kalitesini ölçmek için kullanılmamasını önerir. En sık karşılaşılan yanılgılar şunlardır:

  • Alanlar arası karşılaştırma: Atıf alışkanlıkları alana göre çok değişir. Tıp ve yaşam bilimlerinde yüksek, matematik ve beşerî bilimlerde düşük değerler olağandır.
  • Makaleyi dergiyle eşitlemek: Yüksek JIF’li bir dergideki makale hiç atıf almayabilir; düşük JIF’li bir dergideki makale ise çok atıf alabilir.
  • Küçük dergilerde dalgalanma: Az sayıda makale yayımlayan dergilerde birkaç atıf JIF’i belirgin biçimde değiştirebilir.
  • Derleme etkisi: Çok derleme yayımlayan dergilerin JIF’i, yalnızca özgün araştırma yayımlayanlara göre daha yüksek olabilir.
  • Öz atıf ve atıf yığılması: JIF ile öz atıf hariç JIF arasında büyük fark varsa derginin atıf profilini dikkatle inceleyin.

Dergiye özgü atıf performansını artırmaya yönelik yazar tarafı stratejileri merak ediyorsanız makalenin etkisini artırmanın yolları yazımıza göz atabilirsiniz. Ancak unutmayın: bir makalenin değerini belirleyen asıl unsur, araştırmanın kendisidir.

Sahte etki faktörü nasıl ayırt edilir?

Yayın arayan yazarları hedef alan bazı dergiler, web sitelerinde “impact factor” ifadesini Clarivate dışındaki kuruluşlardan alınmış değerlerle kullanır. “Global Impact Factor” veya “Universal Impact Factor” gibi adlarla sunulan bu değerler JCR etki faktörü değildir. Bunlar, değerlendirme kurullarında da genellikle dikkate alınmaz. Bu nedenle bu tür iddialar karşısında tüketiciyi koruyan şu adımları izleyin:

  1. Derginin adını ve ISSN numarasını Clarivate’in ücretsiz Master Journal List aracında aratın ve hangi dizinde olduğunu görün.
  2. JIF iddiasını kurumunuzun abonelik erişimiyle JCR üzerinden doğrulayın; dergi sitesindeki ekran görüntüsüne güvenmeyin.
  3. Derginin yayın ücreti (APC), hakem süreci ve yayın süresi beyanlarını Think. Check. Submit. kontrol listesiyle değerlendirin.
  4. Çok kısa sürede kabul veya yayın vaat eden, ücreti kabulden önce talep eden dergilere karşı temkinli olun.

Bir derginin gerçekten Web of Science kapsamında olup olmadığını adım adım doğrulamak için Scopus ve WoS indeksi doğrulama rehberimize, şüpheli dergi işaretleri için ise yırtıcı dergi kara liste kontrolü yazımıza bakabilirsiniz.

Uyarı: Hiçbir etki faktörü, dergi veya danışmanlık hizmeti makalenizin kabul edileceğini kesinleştiremez. Kabul kararını her zaman derginin editörü ve hakemleri verir.

Dergi seçerken etki faktörünü nasıl kullanmalısınız?

Etki faktörü dergi seçiminde yararlı bir göstergedir, ancak tek ölçüt olmamalıdır. Önce makalenizin konusu ile derginin kapsamının (aims and scope) örtüştüğünden emin olun. Ardından aşağıdaki adımları izleyin:

  1. Kategoriyi belirleyin: Makalenizin hangi JCR kategorisine girdiğini bulun ve o kategorideki dergileri listeleyin.
  2. Dilimi gerçekçi seçin: Çalışmanızın özgünlüğüne ve örneklem gücüne uygun Q dilimini hedefleyin; tek bir dergiye değil, bir dergi listesine odaklanın.
  3. Yayın politikalarını karşılaştırın: Ret oranı, ortalama değerlendirme süresi, açık erişim ve APC koşullarını dergi sitesinden kontrol edin.
  4. Son sayıları inceleyin: Derginin son bir yılda yayımladığı makalelerin konu, yöntem ve uzunluk açısından sizinkine benzeyip benzemediğine bakın.
  5. Değerlendirme kurallarını okuyun: Doçentlik, teşvik veya mezuniyet gibi bir amaç için yayın yapıyorsanız ilgili yönetmeliğin hangi dizin ve dilimi esas aldığını kontrol edin.

Sonuç olarak bu sırayla ilerlemek, yalnızca en yüksek etki faktörüne yönelmekten daha sağlıklı sonuç verir. Çünkü kapsam dışı gönderim, editör masasında ret almanın en yaygın nedenlerinden biridir.

Etki faktörü konusunda nasıl destek oluyoruz?

Lisansüstü eğitimli editörlerimiz, makalenizin konusuna uygun JCR kategorilerini belirlemenize, aday dergileri kapsam, dilim ve yayın politikası açısından karşılaştırmanıza ve gönderim dosyanızı derginin yazar kılavuzuna uyarlamanıza destek olur. Bunun yanı sıra dergi sitelerindeki etki faktörü iddialarını resmî kaynaklardan birlikte doğrularız. Araştırmanın verisi, analizi ve yorumu yazara aittir. Bizim katkımız dergi seçimi, dil ve format düzenleme ile hakem yanıtı danışmanlığıdır. Kapsamı çalışmanıza ve bütçenize göre belirler, teklifimizi sizinle paylaşırız.

Özet

  • Etki faktörü, bir derginin son iki yılda yayımladığı içeriklere yapılan atıfların ortalamasıdır.
  • Etki faktörü nasıl okunur sorusunun yanıtı: JIF’i kategori sırası, Q dilimi ve yüzdelikle birlikte değerlendirin.
  • JCI, alan farklılıklarını normalleştirir ve 1,0 dünya ortalamasını gösterir.
  • JIF değeri, derginin SCIE veya SSCI’de olduğunu tek başına kanıtlamaz; dizini Master Journal List’ten doğrulayın.
  • Clarivate dışı “impact factor” iddialarına güvenmeyin; JCR’den kontrol edin.
  • Dergi seçiminde etki faktörünü kapsam uyumu, yayın politikası ve değerlendirme kurallarıyla birlikte kullanın.

Sık sorulan sorular

Etki faktörü kaç olursa iyi sayılır?

Kısaca, evrensel bir eşik yoktur. Bir değerin iyi olup olmadığı derginin kategorisine bağlıdır. Bu yüzden ham JIF yerine derginin kategorideki Q dilimine ve JIF yüzdeliğine bakmak daha doğrudur.

ESCI dergilerinin etki faktörü var mı?

Evet. Güncel JCR sürümlerinde Web of Science Core Collection’daki tüm dergiler, ESCI ve AHCI dahil, JIF alabilmektedir. Ancak JIF’in bulunması derginin SCIE veya SSCI kapsamında olduğu anlamına gelmez.

Etki faktörü ücretsiz nasıl öğrenilir?

JCR abonelik gerektiren bir veri tabanıdır. Üniversitelerin çoğu kurumsal erişim sağlar; kampüs ağı veya kütüphane uzaktan erişimi üzerinden giriş yapabilirsiniz. Derginin hangi dizinde olduğunu ise Master Journal List’ten ücretsiz kontrol edebilirsiniz.

JIF ile CiteScore arasındaki fark nedir?

JIF Clarivate’in Web of Science verisine dayanır ve iki yıllık pencere kullanır. CiteScore ise Elsevier’in Scopus verisine dayanır ve dört yıllık pencerede tüm belge türlerini hesaba katar. Bu nedenle iki değer doğrudan karşılaştırılamaz.

Makalem yayımlandıktan sonra derginin etki faktörü düşerse ne olur?

Etki faktörü her yıl yeniden hesaplanır ve değişebilir. Değerlendirmelerde hangi yılın JCR verisinin esas alınacağı ilgili yönetmelik veya kurum kuralıyla belirlenir; başvuru öncesinde bu kuralı kontrol edin.

Danışmanlık desteği yüksek etki faktörlü dergide kabulü sağlar mı?

Hayır. Hiçbir destek kabul kararını belirleyemez. Editoryal danışmanlık, makalenin dergiye uygunluğunu ve sunumunu güçlendirir; kabul kararını derginin editörü ve hakemleri verir.

Kaynaklar

📞 Hemen Uzman Ekibimize Danışın

SCI/SSCI dergi seçimi, etki faktörü analizi veya yayın süreci ile ilgili her türlü soru için bize ulaşın. Lisansüstü eğitimli uzman ekibimizle yanınızdayız.

🛡️

ekibimiz Güvencesi

İşleriniz Ankara merkez ofisimizde, uzman ekibimiz tarafından yürütülmektedir. Çalışmalarınız gizlilik ilkesiyle ele alınır.

📊 Yayın Sürecinde Danışmanlık

📊 SCI/SSCI Dergi Dünyasında Etkileyici Bir İz Bırakın!

🦸

Uzman Danışmanlar

SCI/SSCI dergiler konusunda lisansüstü eğitimli danışmanlarla destek

✨

Özgünlük ve Etik

Benzerlik kontrolü ve etik kaynak kullanımı

⏰

Zamanında Teslimat

Yayın hedefiniz için birlikte planlanan teslim takvimi

❤️

Şeffaf Süreç

Kapsam ve teklif, çalışmanıza ve bütçenize göre birlikte belirlenir

📞 Hemen bize ulaşın ve SCI/SSCI dergi seçimi ve gönderim hazırlığınızı birlikte planlayalım.

📊 Yayın Sürecinde Danışmanlık | 📞 0 (312) 276 75 93

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir