Hemşirelik ve ebelik alanlarında tamamlanan yüksek lisans ve doktora tezleri, klinik uygulamayı geliştirebilecek değerli araştırma verileri içerir. Ancak, bu bilginin etkisi genellikle üniversite kütüphanesinin raflarıyla sınırlı kalır. Tezden hakemli bir dergi makalesi üretmek, bu değeri ortaya çıkarmanın, bilgiyi meslektaşlarla paylaşmanın, kanıta dayalı uygulamaya katkıda bulunmanın ve akademik kariyerinizi güçlendirmenin en etkili yoludur. Bu süreç, tezin basitçe özetlenmesi değil, farklı bir formata, daha dar bir odağa ve belirli bir okuyucu kitlesine uygun şekilde yeniden kurgulanmasıdır.
Neden Tezinizden Makale Üretmelisiniz?
- Akademik Görünürlük ve Katkı: Araştırma bulgularınızı ulusal ve uluslararası düzeyde paylaşarak, hemşirelik ve ebelik bilimine somut bir katkı sağlarsınız.
- Kariyer Gelişimi: Akademik pozisyonlar, doçentlik ve profesörlük başvurularında hakemli yayınlar en kritik kriterlerden biridir. Bir tez, birden fazla makaleye dönüştürülebilecek bir kaynaktır.
- Klinik Uygulamayı Etkileme: Bulgularınız, dergiler aracılığıyla klinisyenlere ulaşarak hasta bakım standartlarının, eğitim programlarının veya sağlık politikalarının iyileştirilmesine yol açabilir.
- Bilimsel İletişim Becerilerini Geliştirme: Karmaşık bir araştırmayı öz, anlaşılır ve ikna edici bir şekilde sunma yeteneği kazandırır.
Adım 1: Potansiyel Makale Konularını Tez İçinde Belirlemek
Bir tez, genellikle tek bir makaleden daha fazlasını barındırır. “Bölümleme” (salami slicing) etiğine dikkat ederek, tezinizdeki ayrı ve yayınlanabilir parçaları belirleyin. Örneğin:
- Yöntem (Methodology) Makalesi: Tezinizde özgün bir veri toplama aracı geliştirdiyseniz veya karmaşık bir nitel/nicel veri analizi yöntemi uyguladıysanız, bu süreci detaylandıran bir makale hazırlayabilirsiniz.
- Ana Bulgu (Findings) Makalesi: Tezinizin merkezindeki araştırma sorusunun cevabını ve en çarpıcı sonuçlarını içerir. En yaygın makale türüdür.
- Literatür Derlemesi (Review): Tezinizin kapsamlı literatür taraması bölümü, güncellenip sistematik bir derlemeye veya kavramsal bir çerçeve makalesine dönüştürülebilir.
- Vaka Çalışması veya Nitel Analiz Makalesi: Teziniz derinlemesine nitel veriler (görüşmeler, odak grup tartışmaları) içeriyorsa, bunlardan zengin alıntılarla desteklenen tematik bir makale çıkarılabilir.
Adım 2: Hedef Derginin Stratejik Seçimi ve Format Uyumu
Alanınıza ve makalenizin türüne uygun dergileri belirleyin (ör. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi, Journal of Advanced Nursing, Midwifery, European Journal of Midwifery). Derginin kapsamı, hedef kitlesi ve etki faktörünü göz önünde bulundurun. Seçtiğiniz derginin “Yazarlar İçin Rehber”ini (Author Guidelines) dikkatle okuyun. Kelime sayısı, özet yapısı, başlık stilleri, kaynak gösterme formatı (genellikle APA veya Vancouver) ve etik beyanlar konusundaki tüm kurallara uyum sağlayın. Bu ilk uyum, editörün değerlendirmesinde çok olumlu bir izlenim yaratır.
Adım 3: Makale İskeletini Oluşturma ve İçeriği Yoğunlaştırma
Tezinizin ilgili bölümlerini, standart makale yapısına (IMRaD: Giriş, Yöntem, Bulgular ve Tartışma) göre dönüştürün ve kesinlikle kısaltın.
- Başlık: Tez başlığından daha çarpıcı, öz ve makalenin odak noktasını yansıtan bir başlık seçin.
- Özet (Abstract): Yapılandırılmış özet (Amaç, Yöntem, Bulgular, Sonuç) talep ediliyorsa buna uyun. Tez özetinizi, derginin sınırları içinde (genelde 250 kelime), en önemli bulguları vurgulayacak şekilde yeniden yazın.
- Giriş: Tezdeki uzun arka plan ve literatür bilgisini, araştırma problemini ve çalışmanın amacını hızla ortaya koyacak şekilde sadeleştirin. “Bu makalede amaçlanan…” diyerek netleştirin.
- Yöntem: Sadece bu makalede sunulan bulguları üretmek için kullanılan yöntemleri açıklayın. Etik kurul onayı, örneklem seçimi, veri toplama araçları ve analiz yaptırma tekniklerini öz olarak verin.
- Bulgular: Seçilmiş, en anlamlı bulguları, derginin izin verdiği sayıda tablo ve şekille destekleyerek sunun. Tezdeki tüm verileri koymaya çalışmayın.
- Tartışma: Bulgularınızı literatür ışığında yorumlayın, klinik uygulama için çıkarımlarınızı vurgulayın, çalışmanın sınırlılıklarını dürüstçe belirtin ve gelecek araştırmalar için öneriler sunun.
- Sonuç: Çalışmanın ana mesajını ve en önemli çıkarımını tekrar, güçlü bir şekilde ifade edin.
- Kaynaklar: Sadece makalede atıfta bulunulan kaynakları, derginin istediği stille listeleyin.
Adım 4: Yazım, Dil ve Etik Kontroller
Metni akıcı, akademik ancak anlaşılır bir dille yeniden yazın. Aktif cümle yapılarını tercih edin. Dilbilgisi ve yazım hataları için titiz bir kontrol yapın. Bu aşamada, akademik yardım veya özellikle dergi makalesi danışmanlık hizmeti almak, makalenizin kalitesini ve kabul şansını önemli ölçüde artırabilir. En kritik etik konular:
- İntihal ve Kendinden Alıntı (Self-plagiarism): Kendi tezinizden birebir alıntı yapmaktan kaçının, mutlaka yeniden ifade edin. Göndermeden önce intihal raporu almak akıllıca olacaktır.
- Yazarlık: Tez danışmanınızı ve anlamlı katkısı olan herkesi yazar olarak eklemek konusunda şeffaf olun. Yazarlık sırasını baştan mutabakata bağlayın.
- Etik Kurul Onayı ve Hasta Onamı: Makalenizde etik kurul onayı ve gerekliyse hasta/katılımcı onamı alındığına dair bir beyan mutlaka bulunmalıdır.
Adım 5: Gönderme Öncesi Son Hazırlık ve Hakem Sürecine Hazırlık
Makalenizi, danışmanınız ve güvendiğiniz meslektaşlarınızdan eleştirel geri bildirim alarak son kez gözden geçirin. Derginin online gönderim sistemindeki tüm adımları (kapak mektubu, yazar beyanları, şekil dosyaları) eksiksiz tamamlayın. Gönderdikten sonra, hakemlerden gelecek “büyük revizyon” veya “küçük revizyon” taleplerini kişisel algılamayın; bunlar makalenizi güçlendirmek için bir fırsattır. Tüm yorumlara saygılı ve kapsamlı bir şekilde yanıt verin. Bu süreç, tez savunmanızdaki sunumdan farklı, daha uzun soluklu bir diyalog gerektirir.
Hemşirelik ve ebelik tezlerini makaleye dönüştürmek, emek isteyen ancak mesleki ve akademik gelişim için vazgeçilmez bir süreçtir. Bu rehberdeki adımları takip ederek, değerli araştırmanızın görünürlüğünü artırabilir ve kanıta dayalı sağlık bilimine kalıcı bir katkı sağlayabilirsiniz. Süreçte zorlanırsanız, tez danışmanlık deneyiminizi bu yeni formata taşıyacak profesyonel destek alabilirsiniz.
Hemşirelik ve ebelik tezlerinizi güçlü bir dergi makalesine dönüştürerek akademik dünyada kalıcı iz bırakın – biz yanınızdayız!
