Turizm ve otel işletmeciliği, küresel ekonomi içerisinde önemli bir yer tutan, sürekli değişen dinamiklere sahip bir sektördür. Bu alan üzerine yapılan akademik çalışmalar, sektördeki yenilikleri takip etmek, yönetim stratejilerini geliştirmek ve sürdürülebilir turizm politikalarına katkıda bulunmak açısından büyük önem taşımaktadır.
Ancak, akademik dergilerde makale yayımlamak belirli kurallar ve bilimsel standartlar gerektirir. Doğru bir araştırma konusu belirlemek, güçlü bir literatür taraması yapmak, uygun yöntemler kullanmak ve etkili bir akademik yazım dili oluşturmak, başarılı bir makale sürecinin temel aşamalarıdır.
Bu makalede, Turizm ve Otel İşletmeciliği bölümü öğrencileri ve akademisyenler için bilimsel dergi makalesi yazma tekniklerini detaylı bir şekilde ele alacağız.
1. Araştırma Konusu Belirleme
Turizm ve otel işletmeciliği, geniş bir kapsama sahip olduğundan, araştırma konusu belirlerken özgün, yenilikçi ve sektöre katkı sağlayan bir yaklaşım benimsenmelidir. Konunun belirlenmesinde şu kriterler göz önünde bulundurulmalıdır:
✅ Güncellik: Küresel ve yerel düzeyde güncel turizm trendleri, pandemi sonrası turizm yönetimi, dijital dönüşüm, sürdürülebilir otelcilik gibi konular incelenmelidir.
✅ Bilimsel Katkı: Makale, mevcut literatüre nasıl bir yenilik getirecek? Farklı bir perspektif mi sunacak, yoksa daha önce ele alınmamış bir boşluğu mu dolduracak?
✅ Sektörel Uygulanabilirlik: Araştırmanın sonuçları, otel yöneticileri, turizm politikacıları veya işletme sahipleri tarafından nasıl kullanılabilir?
Örnek Konu Başlıkları
- Pandemi Sonrası Otelcilik Yönetimi: Krizden Kurtulma Stratejileri
- Dijital Dönüşüm ve Akıllı Otel Uygulamaları
- Turizmde Sürdürülebilirlik Politikalarının Etkisi
- Konuk Memnuniyeti Yönetiminde Yapay Zeka Kullanımı
- Turizm Destinasyonlarının Markalaşma Süreci
Doğru konu seçimi, makalenin ilgi çekiciliğini artırırken, sektörel fayda sağlamasına da yardımcı olacaktır.
2. Literatür Taraması ve Kaynak Kullanımı
Akademik makale yazarken en önemli aşamalardan biri de literatür taramasıdır. Bu süreç, daha önce yapılan çalışmaları inceleyerek, konunun hangi yönlerinin ele alındığını ve hangi alanlarda eksiklikler bulunduğunu tespit etmeyi sağlar.
📌 Literatür taraması yaparken şu adımları takip edebilirsiniz:
- Google Scholar, Web of Science, Scopus ve ULAKBİM gibi akademik veri tabanlarından güncel kaynaklar toplanmalıdır.
- Hakemli dergilerde yayımlanan makaleler incelenerek konuya dair eksiklikler belirlenmelidir.
- Otelcilik ve turizm alanındaki önemli raporlar (Dünya Turizm Örgütü – UNWTO, TÜİK, OECD) analiz edilmelidir.
- Kaynaklar, APA, Chicago veya MLA gibi akademik atıf sistemleriyle doğru bir şekilde alıntılanmalıdır.
📌 Dikkat Edilmesi Gerekenler:
✅ Güvenilir Kaynak Kullanımı: Yalnızca hakemli dergilerden ve akademik kitaplardan alıntı yapılmalıdır.
✅ Konunun Güncelliği: Son 5 yıl içinde yayımlanmış çalışmalar öncelikli olarak tercih edilmelidir.
✅ Araştırma Boşluklarının Belirlenmesi: Önceki çalışmaların eksik kaldığı yönler vurgulanarak yeni bir bakış açısı geliştirilmelidir.
3. Araştırma Yöntemi ve Veri Toplama Teknikleri
Turizm ve otel işletmeciliği alanında yapılan akademik çalışmalar nitel, nicel veya karma yöntemlerden biriyle yürütülebilir. Kullanılacak yöntemin doğru seçilmesi, makalenin bilimsel geçerliliğini artıracaktır.
📌 Araştırma Yöntemleri:
- Anket Çalışmaları: Müşteri memnuniyeti, konaklama tercihleri, otel hizmet kalitesi gibi konular üzerine anketler düzenlenebilir.
- Görüşmeler: Otel yöneticileri, tur rehberleri veya turizm acentesi sahipleriyle yapılan derinlemesine görüşmeler yoluyla sektörel analiz yapılabilir.
- Vaka Analizi: Öne çıkan otellerin yönetim politikaları veya başarılı turizm destinasyonlarının pazarlama stratejileri incelenebilir.
- İstatistiksel Analizler: SPSS, R veya Python kullanılarak otel doluluk oranları, müşteri şikayet verileri gibi büyük veriler analiz edilebilir.
📌 Dikkat Edilmesi Gerekenler:
✅ Veri toplama sürecinde etik kurallar göz önünde bulundurulmalıdır.
✅ Araştırma yöntemi, makalenin araştırma sorularına uygun olmalıdır.
✅ Elde edilen veriler, bilimsel analiz yöntemleriyle değerlendirilmelidir.
4. Sonuçların Sunulması ve Yorumlanması
Turizm alanındaki makalelerde elde edilen bulguların etkili bir şekilde sunulması, makalenin akademik kalitesini doğrudan etkiler.
📌 Verilerin sunumunda dikkat edilmesi gerekenler:
- Tablolar ve Grafikler: Otel doluluk oranları, müşteri memnuniyet anket sonuçları gibi veriler net tablolarla gösterilmelidir.
- Karşılaştırmalı Analiz: Bulgular önceki çalışmalarla karşılaştırılarak sonuçlar desteklenmelidir.
- Uygulama Önerileri: Sektör profesyonelleri için çıkarımlar sunulmalı ve makalenin sektöre nasıl bir katkı sunduğu açıklanmalıdır.
Sonuç kısmında, araştırmanın turizm işletmeleri, otel yöneticileri ve akademisyenler açısından nasıl bir katkı sunduğu belirtilmelidir.
5. Akademik Yazım Teknikleri ve Yayın Süreci
Makaleler akademik bir üslupla yazılmalı ve uluslararası standartlara uygun şekilde düzenlenmelidir.
📌 Dil ve Yazım Kuralları:
✅ Akademik ve resmi bir dil kullanılmalıdır.
✅ Cümleler kısa ve net olmalıdır.
✅ İntihal (plagiarism) oranı Turnitin veya iThenticate gibi yazılımlarla kontrol edilmelidir.
📌 Dergi Seçimi ve Yayın Süreci:
- Makale, turizm alanında etki faktörü yüksek olan dergilere gönderilmelidir.
- Derginin hakem süreci takip edilmeli ve hakem geri bildirimlerine göre makaleye revizyon yapılmalıdır.
- Derginin makale formatına uygun bir şekilde düzenleme yapılmalıdır.
📌 Önerilen Dergiler:
- Tourism Management
- Journal of Hospitality and Tourism Research
- International Journal of Contemporary Hospitality Management
- Anatolia: An International Journal of Tourism and Hospitality Research
Bu süreçler dikkatlice takip edilerek yayın sürecinde başarı şansı artırılabilir.
Sonuç
Turizm ve otel işletmeciliği alanında bilimsel bir dergi makalesi hazırlamak, konu seçiminden veri analizine, yazım kurallarından dergi başvurusuna kadar birçok aşamadan oluşan detaylı bir süreçtir.
Bu rehberi takip ederek, bilimsel yayın yapma becerinizi geliştirebilir ve akademik kariyerinizi ilerletebilirsiniz.